SOHR: DSG, Irak'taki Şii Milislere karşı savaşı reddetti... Colani kabul etti

Suriye İnsan Hakları Gözlemevi (SOHR) Başkanı Rami Abdulrahman’a göre, bölgedeki askeri ve siyasi dengeler yeniden şekilleniyor. Abdulrahman, uluslararası koalisyonun Suriye Demokratik Güçleri’nden (SDG) “Irak’taki Haşdi Şabi gibi Şii milislere karşı savaşması” talebini ilettiğini, ancak DSG’nin bunu reddettiğini iddia etti. Buna karşılık, Ahmet Şara (Colani) yönetimindeki güçlerin bu teklifi kabul ettiği ve Irak sınırına doğru hareket ettiği öne sürülüyor. Bu gelişmeler, özellikle Deyrezzor ve çevresinde kontrolü elinde bulunduran aktörler üzerinde önemli etkiler yaratabilir.

Abdulrahman bunun yanısıra Şara'nın Hizbullah’a karşı da harekete geçmesi beklentisi içinde olduğunu ve Irak hükümetinin sınırlarını IŞİD tehdidine karşı koruması gerektiğini vurguluyor.

Abdulrahman, açıklamalarına ilaveten Şam merkezi hükümeti'nin,Haseke’deki en büyük IŞİD Cezaevi ve kampını ABD/CENTCOM gözetiminde SDG’den teslim aldığını dile getirdi ve  Amerika'nın bu kamplardaki IŞİD’lileri Irak’taki İran destekli Haşdi Şabi’ye karşı savaştıracağı iddiasını ileri sürdü.

Suriye’nin kuzey ve doğusunda son günlerde yaşanan çatışmalar, DSG ile Şam merkezi hükümeti arasında varılan ateşkes ve entegrasyon anlaşmasının ardından yeni bir evreye girdi. Reuters ve AP tarafından bildirildiği üzere, Suriye ordusu ve müttefikleri, DSG’nin kontrol ettiği Rakka ve Deyrezzor gibi önemli bölgelerde ilerleme kaydetti; SDG bu alanlardan çekilerek yeni şartlarda pozisyon almaya çalışıyor.

Bu anlaşma, DSG’nin uzun süredir kontrol ettiği hükümet dışı bölgelerin merkezi devlet yapısına entegrasyonunu hedefliyor, ancak sahada uygulamanın eksik kalması veya gecikmesi gerginliğe yol açıyor. Bu durum, çeşitli silahlı grupların farklı pozisyonlar almasına da zemin hazırlıyor.

Basında sıkça adı geçen Suriye'nin mevcut yönetiminin Başkanı “Colani”, daha geniş yaygın bilinen adıyla Ahmed Hüseyin el-Şara, Suriye’de uzun yıllar silahlı muhalif hareketlerin içinde yer almış bir figürdür. Farklı kaynaklara göre Colani, El Kaide bağlantılı Nusra Cephesi ve daha sonra Hay’at Tahrir al-Şam (HTŞ) gibi gruplarda liderlik yapmış savaşçı ve siyasi aktör olarak biliniyor.

2024 sonu ve 2025 başı itibarıyla bölgede HTŞ unsurlarının stratejik hamleleriyle, Esad rejiminin çöküşünün ardından bazı bölgelerde kontrol sağladığı iddiaları çeşitli haberlerde yer almıştı. Colani’nin askeri ve siyasi kapasitesi, onun ve destekçisi unsurların potansiyel olarak Suriye’nin doğusunda, özellikle Deyrezzor gibi kritik noktalarda aktif olma olasılığı bulunduğunu gösteriyor; bu bazı aktörler tarafından sahadaki güç boşluğunu doldurma çabası olarak değerlendiriliyor.

Irak’la İlişkili Milis Talepleri ve DSG’nin Tavrı

SOHR iddiasına göre uluslararası koalisyon, DSG’den Irak’taki Şii milis güçlere karşı operasyon yürütmesini talep etti; ancak DSG bunu kendi görev alanı dışında görerek reddetti. Bu iddiaya göre Colani destekli unsurların bu talebi kabul ederek hareket etmeye hazırlandıkları ileri sürüldü. Ancak bu detaylar henüz bağımsız, uluslararası haber ajanslarınca teyit edilmemiş bilgi niteliği taşıyor ve sahadaki birçok aktörün farklı çıkarları bulunduğu belirtiliyor.

Bu gelişmelerin ışığında Deyrezzor ve kuzeydoğu Suriye’de kontrol hızla değişiyor. Suriye ordusunun resmi ilerleyişi, DSG ile Şam arasında varılan ateşkes ve entegrasyon süreci ile ilişkilendiriliyor; bu süreçte DSG’nin çekilmesi bazı bölgelerde boşluk yaratmış durumda.

Aynı zamanda Suriye ordusunun bilinçli bir uygulaması olarak, bu süreçte IŞİD bağlantılı tutuklu kamplarından kaçışlar ve yaşanan güvenlik boşlukları gibi sahadaki hassasiyetler bölgesel dengeyi zorlaştırıyor.