Tarihte Oluşan ve Oluşturulan Milletler!

Birliğini sağlamış etnisite ya da farklı olan birden fazla  yakın etnisitenin   farklı sebeplerle   oluşmuş, ortak toplumsal refleks kazanmış siyasallaşan yönetime sahip topluluklar millettir ..

Üretimden gelen dil, kültür ve uygarlık üzerinden etnisitelerin siyasal yönetimlerini yani siyasi birlikleri ile  devletlerini teşkil ederek millet olan topluluklar. Bu milletlerin pakrayitinda temel teşkil eden Neolootik Devrim var. Mezopotamya'da  Kürtler, Ganj Nehiri coğrafyasında  Hindistanlılar ve  Sarı Irmak havzasında  Çinliler bu tarz milletleşmeye örnektir.

 İmparator devletlerin, egemenlik savaşlarına karşı,  varlık göstermek üzere dil, kültür ve ekonomik bakımından yakın olan farklı etnisitelerin,  birlikte karşı koymak refleksiyle bir toplumsal birlik oluşturmak suretiyle  kaynaşmaları üzerinde millet olanlar.. İskandinavya ve Doğu Avrupa'da oluşan milletler gibi.. 

İmparatorlukların bakiyesi üzerinden devlet aygıtının sürdürülmesi ekseninde bir etnisitenin, diğer etnisiteleri üniter devlet egemenliği   üzerinden ekonomik  gücünü de kullanarak, asimilasyona tabii tutarak  inşa olunan milletler... Fransa en bariz örnek.

Kendi imparatorlukları yıkıldıktan sonra geçmiş uygarlıkları ve yeni reformlar ile sentezlenir şekilde tüm   bakiyesi ardında millet temayülü göstererek  kalanlar. İtalya ve Yunanistan gibi...

Dağılmaya doğru giden  bir İmparatorluğun kalan zayıf bakiyesi üzerinden, devlet içinde görevli olan farklı etnisilerden olsalar bile devletli kalmak ve korumak uğruna,   devşirildiğini  bile bile bir hizbin etrafında kalarak, tüm ekonomik ve yıpranmışlığına rağmen,  din ve devleti elde ve ayakta tutarak,  bir millet adına egemen kalmak üzere soykırım siyasetini uygulayabildiği alanlarda  "Devletin Birliği" üzerinden başka  milletlere ve etnisitelerin dil, kültür, iktisadi varlığını bir tarafta  imha ederek, bir taraftan da kendisine aitmiş gibi el koyarak "milli servet" diye kendine katarak, katı merkeziyetçiliği üzerinden  milleti inşa eden devletler.  Türk ve bir yönü ile Acemler gibi.

Din üzerinden  savunulan etnisitenin siyasallaşması üzerinde oluşan milletler. Araplar, Yahudiler ve kısmen Acemler. 

Bu arada  devlet olmuş ama millet olamamış toplulukların Afrika Sahrası altında toplulukların olduğu belirtilir . Milyonlarca yıl önce insanlığın ilk ortaya çıkıp, millet olamama garabetinin yaşandığı Güney Afrika topluluklarının tarihsel olarak  incelenmeye muhtaç topluluklar var.

Göç yoluyla (başta Avrupalıların İspanyol, Portekiz, Fransız, İrlanda, Biritanya vs.) başta Amerika kıtasına  yerleşen toplulukların, göç ettikleri yerlerde, topluluklarını koruyarak  yerlileri dışlayarak ticari güçlükleri üzerinden oluşan milletler. Amerika kıtasındaki farklı milletler. Arjantin, Brezilya,  Küba, Kanada, Quebek, Amerika'da farklı eyaletler vs. şekillenen farklı toplulukların  milletleşmeye varmaları  gibi .

Görüldüğü üzere milletlerin oluşum tarihi farklı farklı ve çok girift bir konudur. Böyle olduğu için her milletin oluşum tarihi serüveni ve coğrafik özgünlüğü, ruhi şekilleniş  ile tarihte temas olunduğu devletler ve topluluklar ile ilişkileri,  kendi özgünlüğü içinde ele alınması gerektiği aşikardır.   

Böyle olduğu için millet sorununa, gelişimine, dinamiklerine, değişim ve refleksine etki eden nedensel olguları  ortaya koymak önem kazanır.

Bu makalede yer alan fikirler yazara aittir ve Nerina Azad'ın editöryal politikasını yansıtmayabilir.