Êşa Jenosîda Dersîmê hin jî nû ye!

4'ê Gulanê 1937an,  89 sal berî niha bû dema ku Lijneya Wezîran (Bakanlar Kurulu) biryar da ku li Dêrsimê jenosîdek were kirin.

Di 5ê Kanûna Pêşîn a 1935an de, rejîma Kemalîst, ku "Qanûna Rêvebiriya Wîlayeta Tunceliyê" derxist û dû re di 4ê Çileya 1936an de navê Wîlayeta Dêrsimê guherand kir "Tunceli" ya Tirkî, di 4ê Gulana 1937an de "Biryara Operasyona Tunceliyê" girt û gava yekem di jenosîda ku li Dêrsimê were kirin de avêt.

Ev biryara jenosîdê, ku ji hêla Mustafa Kemal û Îsmet Înönü ve hatibû îmzekirin, ji hêla Serokwezîrê wê demê Celal Bayar, Serfermandarê Giştî Fevzi Çakmak û kadroyên din ên Kemalîst ve hate bicîhanîn.

Kemalîstan, ku projeya avakirina neteweyek yekgirtî li erdnîgariyeke pir-etnîkî ji Komîteya Îttîhat û Terakiyê mîras girtin, bi hezaran sivîlên bêguneh bi çavsorî qetil kirin û bi deh hezaran kes ji Dêrsimê sirgûn kirin.

Serpêhatiya keçên ciwan ên ku ji komkujiyên Dêrsimê sax man, ku gelek ji wan bi zorê wekî xizmetkar an jî zarokên xwedîkirî ji bo leşkeran hatin dayîn, hîn jî nayê zanîn.

Li Dêrsimê, ku bombebaranên giran û gazên kîmyewî jî hatin bikar anîn, Seyit Rıza, kurê wî Reşik Hüseyin, Seyit Hüseyin Fındık Ağa, Hasan Ağa, Hasan û Ali Ağa hatin îdamkirin.

Êşa komkujiya Dêrsimê, heta niha jî derbas nebûye ji ber ku siyaseta îro her berdewamiya siyaseta Tirkîzekirina bi zorê, asîmîlasyon û tunekirinê ya Komîteya Îttîhat û Terakiyê ye.

Her çend Serokwezîrê dewrê Tayyip Erdogan, di sala 211an de ji polîtîkayên dewletê yên kevneşopî dûr ket, rastiya Komkujiya Dêrsimê qebûl kir û li ser navê dewletê lêborîn xwest jî, ji bo pêkanîna vê lêborînê tedbîrên pêwîst nehatin girtin.

Daxwazên rewa û mafdar ên gelê Dêrsimê û Elewiyan hîn jî nehatine bicîhanîn.

Gavên pêwîst ji bo rûbirûbûneke rastîn hîn nehatine avêtin.

Wekî HAK-PAR, em daxwaz dikin ku ji bo lêkolîna 'Jenosîda Dêrsimê' komîsyonek were avakirin da ku pêşî li hewldanên din ên jenosîdê li vî welatî were girtin, komkujiyên nû werin rawestandin û sûcdar neyên cesaretkirin. Her wiha em daxwaz dikin ku mekanîzmayên pêwîst ji bo rûbirûbûn û lihevhatinê werin bicîhanîn.

Wekî Partiya Maf û Azadiyan (HAK-PAR), em dibêjin:

- Komkujiya Dêrsimê jenosîd e. Divê ew wisa were naskirin.

- Divê cihên veşartina Seyid Riza û hevalên wî werin nîşandan û nav û cihê hemû qurbaniyan were diyarkirin.

- Divê jenosîda Dêrsimê bi hemû aliyên xwe ve bi tevahî were lêkolînkirin û hemû gavên pêwîst werin avêtin, di serî de ji bo tezmînkirina windahiyên qurbaniyan.